Terugblik herdenking ’t Haantje 7 oktober 2026

De herdenking begon met een zelfgeschreven gedicht van drie leerlingen van Kindcentrum BuitenRijck, de school die het monument heeft geadopteerd. Daarna hield burgemeester Huri Sahin een toespraak waarin ze stilstond bij de gebeurtenissen van 7 oktober 1944. “Juist op deze plek zien we wat er kan gebeuren als er geen enkele ruimte meer is voor de ander. Als recht plaatsmaakt voor willekeur. Als mensen niet meer worden gezien als mensen met rechten, maar als middelen om angst te zaaien. Op deze plek zien we welke afschuwelijke gevolgen uitsluiting kan hebben.” Ze benadrukte daarbij het belang van democratie. “Democratie vraagt om onderhoud. Het vraagt dat we blijven luisteren, ook wanneer we het niet met elkaar eens zijn. (...) Democratie gaat niet alleen over het recht om je eigen mening te hebben. Het gaat ook over het erkennen van de ander”.

Pieter Bogaard

Pieter Bogaard vertelde daarna het verhaal van zijn grootvader Pieter Bogaard. Pieter begon zijn verhaal met een citaat van Rudy Kousbroek over nostalgie "De weg te weten in een huis dat niet meer bestaat". Hij vertelde over de grote impact die de moord op zijn opa op zijn vader en vele andere familieleden heeft gehad. Vele nabestaanden van Pieter Bogaard waren bij de herdenking aanwezig.  Op 7 oktober 1944 werd Pieter Bogaard geselecteerd als één van de tien mannen die die dag gefusilleerd zouden worden als represaille voor het saboteren van de spoorlijn hier bij ’t Haantje. Zij werden gestraft voor een daad waar zij niets mee te maken hadden.

Na het taptoe-signaal, verzorgd door muziekvereniging Forum Hadriani, werd er 1 minuut stilte gehouden. Daarop volgde de kranslegging. Burgemeester Huri Sahin legde samen met raadslid Yoram van der Meij een krans bij het monument. Ook de nabestaanden en de kinderen van Kindcentrum BuitenRijck legden bloemen. Vervolgens legden verschillende organisaties uit Rijswijk en de regio bloemen bij het monument. De herdenking werd afgesloten met een defilé, waarbij alle aanwezigen langs het monument konden lopen. 

Het verhaal achter de fusillade bij ’t Haantje  

Precies 82 jaar geleden werden bij de spoorwegovergang van ’t Haantje 10 mannen door de Duitse bezetter doodgeschoten. Deze fusillade was een vergelding voor een aanslag op het spoor de avond ervoor. Het verzet pleegde die aanslag om het vervoer van manschappen en materieel van het Duitse leger moeilijk te maken in een tijd dat de geallieerden oprukten. De 10 mannen waren al eerder gearresteerd en hadden niets met de aanslag te maken. Dat laatste wist de Duitse Sicherheitsdienst (SD) ook. Hun bedoeling was niet om de daders te straffen, maar om de bevolking, met name het verzet, te laten zien hoe keihard ze zouden reageren op zulke acties. Het nieuws van de fusillade werd dan ook wijd verspreid door middel van aanplakbiljetten met een Bekanntmachung. Opvallend aan deze bekendmaking in Rijswijk is dat er twee fouten in staan: er is sprake van 12 Nederlanders die door een Polizeistandgericht ter dood waren veroordeeld, terwijl er in werkelijkheid 10 Nederlanders zijn doodgeschoten die nooit voor de rechter hebben gestaan. Lees hier het gehele verhaal van de fusillade bij het Haantje op 7 oktober 1944 (Fusillade bij ’t Haantje, 7 oktober 1944 | Gemeente Rijswijk).