VR 21 043 Fractie BvR - Vragen over de waterkwaliteit in Rijswijk

Geacht college,

Helaas kreeg Beter voor Rijswijk verontrustende berichten uit diverse hoeken betreft de waterkwaliteit van diverse wateren in onze stad.
Deze betreffende : De landgoederenzone, de sloot rondom Welgelegen, de vijvers in het bos de Naald, het water rondom het bos de Naald en de kleinere sloten zoals de Franshalskade, Rembrandkade, de Put etc. etc.

Buiten het feit dat het aanzien hiervan niet fraai is en de geur ook niet prettig in sommige wateren maakt Beter voor Rijswijk zich ook ernstige zorgen om dieren die hierin moeten leven.
Beter voor Rijswijk is zich ervan bewust dat tot een aantal jaar geleden Rijswijk een goede visstand had in deze wateren, maar helaas hebben wij geconstateerd dat dit deze dagen niet zo meer is.

Jarenlang worden deze wateren niet meer onderhouden , jaren oude bladeren liggen te rotten op de bodem, waardoor de zuurgraad in deze wateren niet meer op orde is en er zuurstofgebrek zal toetreden. Helaas kunnen wij ons nog goed herinneren wat dat doet met de dieren zoals in de Put een aantal jaar geleden. Dat de gemeente niet bovenaan staat in het onderhouden van hun groen was al redelijk bekend, maar dat er in deze wateren kadavers op de bodem liggen weg te verteren door het niet onderhouden van de wateren is schandalig te noemen.

Graag wil Beter voor Rijswijk daarom de volgende vragen stellen;

  1. Is de gemeente op de hoogte van deze problematiek?
     
  2. Is er al eerder onderzoek gedaan naar de waterkwaliteit in Rijswijk?
     
  3. Zo ja, wat waren hiervan de resultaten?
     
  4. Heeft de gemeente hier ook al contact over gehad met de RHV (Rijswijkse Hengelsport Vereniging)?
     
  5. Wanneer is er voor het laatste onderhoud gepleegd aan deze wateren zoals baggeren etc.?
     
  6. Is er een koppeling met het achterstallig onderhoud en de waterkwaliteit in de Put?
     
  7. Kan het onderhoud in de landgoederenzone versneld worden uitgevoerd om zo de waterkwaliteit te verbeteren?

Namens de Fractie van Beter voor Rijswijk.

Arno van den Berg
Raadslid

Antwoord

Het college beantwoordt de vragen als volgt:

  1. Is de gemeente op de hoogte van deze problematiek?
    Naar aanleiding van uw vragen hebben wij contact opgenomen met het Hoogheemraadschap van Delfland. Waterkwaliteit is een taak van het Hoogheemraadschap van Delfland. Als gemeente worden we regelmatig geïnformeerd. We hebben uw vragen voorgelegd aan het Hoogheemraadschap van Delfland en hebben de antwoorden in de beantwoording opgenomen. Voor dergelijke vragen kunt u ook rechtstreeks contact opnemen met het Hoogheemraadschap.
     
  2. Is er al eerder onderzoek gedaan naar de waterkwaliteit in Rijswijk?
    De waterkwaliteit wordt regelmatig gemonitord door het Hoogheemraadschap van Delfland.
     
  3. Zo ja, wat waren hiervan de resultaten?
    In de bijlage is een uitgebreide toelichting opgenomen over de waterkwaliteit. Samengevat voldoet de waterkwaliteit aan de eisen die gesteld zijn aan “gezond” water en is de waterkwaliteit in Rijswijk niet anders dan in andere gemeenten binnen Delfland.
    Zuurstofloosheid kan wel een probleem zijn voor de vissen. De paai (voortplanting) van vooral karpers kost veel energie en kost dus veel zuurstof. Dat er karpers hierbij om het leven komen is niet heel vreemd. Ook is de watertemperatuur in het begin van deze maand met meer dan 10 graden gestegen. Hierdoor is de afbraak van organisch materiaal ineens heel hard gegaan, met de bijhorende zuurstofvraag.
     
  4. Heeft de gemeente hier ook al contact over gehad met de RHV (Rijswijkse Hengelsport Vereniging)?
    De gemeente heeft n.a.v. uw vragen contact opgenomen met de RHV. De voorzitter heeft geen kadavers gezien. Hij heeft de indruk dat er een achterstand is in het uitbaggeren van verschillende sloten. Het opgehoopte blad in sloten kan (als de temperatuur in het stilstaand water hoog is) resulteren in extra nitraatvorming in het water en dan kan er zuurstoftekort kan optreden en (blauw)algvorming. Dit gebeurt met name in de zomer.
     
  5. Wanneer is er voor het laatste onderhoud gepleegd aan deze wateren zoals baggeren etc.?
    Het Hoogheemraadschap van Delfland baggert in een cyclus van 8 jaar. Eens in de 8 jaar wordt de diepte van een watergang gepeild en wordt bepaald of de watergang te ondiep is en dus gebaggerd moet worden. Voor de watergangen van de gemeente geeft de gemeente opdracht aan het Hoogheemraadschap van Delfland voor het baggeren. In het huidige baggerplan van de gemeente is de cyclus van 8 jaar aangehouden.
    Baggeren hoeft niet te betekenen dat de waterkwaliteit enorm vooruit gaat. De waterkwaliteit en het welzijn van de waterdieren is van meer factoren afhankelijk, zoals bijvoorbeeld de inrichting van watergangen en oevers, giftige stoffen, geluidsoverlast (scheepvaart) en de troebelheid van het water. In de Landgoederenzone zijn de watergangen in 2017/ 2018 op diepte gebracht.
     
  6. Is er een koppeling met het achterstallig onderhoud en de waterkwaliteit in de Put?
    Het Hoogheemraadschap van Delfland denkt dat de oorzaak van de zuurstofloosheid en de vissterfte in De Put vrij weinig met het algehele onderhoud van doen heeft. Wel is de baggerlaag onderin De Put als indirecte oorzaak te noemen. Het Hoogheemraadschap van Delfland heeft geïnformeerd naar de kosten voor het baggeren van de Put. Gezien de diepte van De Put is gespecialiseerd materieel nodig, de kosten worden ingeschat op enkele miljoenen euro’s. Het Hoogheemraadschap van Delfland gaat, gezien de hoogte van de kosten, de Put niet baggeren.
    Daarnaast is de waterkwaliteit op dit moment in De Put heel goed, ondanks de hoeveelheden nutriënten (voedingsstoffen o.a. stikstof en fosfor) die aanwezig zijn. Volgens de hengelsportvereniging Te Werve zijn de vissen nog nooit zo gezond geweest.
    In het begin van het zwemseizoen is er door de provincie een paar weken een negatief zwemadvies geweest vanwege blauwalg. Maar op dit moment is er geen blauwalg aanwezig en heeft de Put een positief zwemadvies.
     
  7. Kan het onderhoud in de landgoederenzone versneld worden uitgevoerd om zo de waterkwaliteit te verbeteren?
    Er wordt al regelmatig onderhoud gepleegd in de Landgoederenzone. Het is niet duidelijk of meer onderhoud tot betere waterkwaliteit leidt. De komende jaren (2022-2027) gaat het Hoogheemraadschap van Delfland samen met de gemeente ecologische doelen opstellen en realiseren voor lokaal water.

Burgemeester en wethouders,

de secretaris,
P.M. Schuit

de burgemeester (wnd),
mr.drs. G.A.A. Verkerk

Bijlage

Het Hoogheemraadschap van Delfland heeft hun beschikbare meetgegevens (laatste 10 jaar) van de kwaliteit van het oppervlaktewater in Rijswijk op een rijtje gezet. Zo rond de landgoederenzone zijn niet heel veel meetlocaties, maar toch genoeg om een algemeen waterkwaliteitsbeeld te geven. Zie voor de meetlocaties het kaartje onderaan deze bijlage.

Fysisch-chemische waterkwaliteit:
De meeste waterkwaliteitsparameter {chloride (Cl), zuurstof (O2) en de zuurgraad (pH)} voldoen aan de criteria die gesteld zijn voor ‘gezond’ oppervlaktewater. Er zijn bij de monsternames geen afwijkende rapportages van geur en vuil gemeld.

Nutriënten kunnen in verhoogde concentratie voorkomen in het oppervlaktewater als gevolg van organisch materiaal (waaronder bijvoorbeeld bladval en vissenlokvoer). Het organische materiaal kan zich ophopen op de bodem wat leidt tot slibaanwas. Vanuit het slib kunnen de nutriënten onder specifieke omstandigheden in het water diffunderen. Nutriënten kunnen ook aanwezig zijn in de vaste waterbodem (onder het slib) en naar het water diffunderen (via onder andere kwel).

Met name nutriënt fosfor (Ptot) ligt vaak boven de richtwaarde van 0,3 mg P/liter. Op zich is dit niet afwijkend van alle andere oppervlaktewateren in het beheergebied van Delfland.
Wat verder opvalt is dat de waterkwaliteit qua fosfor (Ptot) verbeterd is in de jaren 2013 t/m 2019.

De nutriënt stikstofconcentratie (Ntot) ligt bij de 2 inlaten van Te Werve/De Put boven de richtwaarde van 1,8 mg N/liter. De waarden zijn echter niet zodanig hoog dat deze structureel afwijken van het algemene beeld van oppervlaktewateren in het beheergebied van Delfland.

Ecologische waterkwaliteit:

Locatie OW049-000 (Zandvaart, brug ingang Rijswijkse Bos)
Locatie OW409A12 (Noordpolder, Park Den Burg)
Locatie OW412-041 (Plaspoel- & Schaapweipolder, Put Te Werve, in het midden):
De ecologische waterkwaliteit is in de monitoringsjaren 2010 t/m 2019 op alle drie de locaties stabiel gebleven op een ‘gemiddeld niveau’ (EBEO-klasse 3).

Vissterfte in Te Werve 2018:
De vissterfte in 2018 heeft een natuurlijke oorzaak gehad en heeft niet direct te maken gehad met de fysisch-chemische of ecologische waterkwaliteit.

Bij een lange periode van kalm, warm en droog weer kan Plas Te Werve/De Put stratificeren, waarbij er warme toplaag op een koude onderlaag komt te drijven. In de zomer van 2018 is dit verschijnsel opgetreden. Deze waterlagen kunnen een compleet andere waterkwaliteit vormen. In eutrofe (voedselrijke) omstandigheden is dit vaak een warme, algenrijke, troebele en zuurstofverzadigde toplaag en een zeer koude, heldere, zuurstofarme onderlaag. In deze plas is dit niet een hele robuuste stratificatie.

Op 10 augustus is er na een lange tijd van droogte ineens veel regen gevallen en is het flink gaan waaien. Hierdoor is de toplaag afgekoeld, waardoor de scheiding is opgelost en de verschillende wateren met elkaar zijn gaan mengen. De zuurstofarme, koude onderlaag is veel groter dan de toplaag waardoor de leefomstandigheden voor vissen in een korte tijd zijn veranderd. Veel vissen zijn hierdoor overleden.

Politieke partij

Beter voor Rijswijk