VR 21 001 Fractie PvdA - Vragen over giften in de bijstand

Handhaving naar de geest en naar de letter van de wet: handelwijze van gemeente Rijswijk wat betreft giften aan mensen in de bijstand

In de media is uitgebreid aandacht besteed aan een bijstandsgerechtigde in de gemeente Wijdemeren, die 7000 euro terug moet betalen. Haar moeder deed af ten toe boodschappen voor haar en zij had dit niet gemeld. Zij heeft daardoor niet voldaan aan de inlichtingenplicht. Daarna bleek dat soortgelijke situaties ook in andere gemeenten voorkwamen.

Blijkbaar was handhaving van de regels belangrijker dan inleving in de problematische situatie waarin mensen terecht kunnen komen bij een terugvordering. Daarnaast bleek in de gemeente Heerenveen dat de ambtelijke organisatie (uitvoering) en het College (bestuur) verschillend dachten over te volgen aanpak. Bovenstaande berichtgeving is voor onze fractie aanleiding om de volgende art. 44 vragen aan het College te stellen over de handelwijze in onze gemeente:

  1. Bent u het met ons eens dat het onredelijk is dat iemand in de bijstand die een beetje hulp krijgt van bijvoorbeeld ouders in de vorm van boodschappen daarvoor zo zwaar wordt gestraft? Deelt u de mening van de PvdA dat bovengenoemde sanctie een voorbeeld is van het ontbreken van een menselijke maat?
     
  2. Hoe gaat de gemeente Rijswijk om met giften die mensen in de bijstand ontvangen?
     
  3. Is het College het met ons eens dat het, net als voor iedereen, mogelijk moet zijn voor mensen in de bijstand om af ten toe een gift te ontvangen?
     
  4. Heeft onze gemeente in de afgelopen jaren sancties toegepast bij het ontvangen van giften door bijstandsgerechtigden? Zo ja, om welke giften ging het dan?
     
  5. Welke procedure volgt onze gemeente om zorgvuldig uit te zoeken of daadwerkelijk sprake is van eventuele fraude door bijstandsgerechtigden of alleen (per ongeluk) het schenden van de inlichtingenplicht?

Namens de PvdA-fractie:
Wil van Nunen   

Antwoord

Het college beantwoordt de vragen als volgt:

  1. Bent u het met ons eens dat het onredelijk is dat iemand in de bijstand die een beetje hulp krijgt van bijvoorbeeld ouders in de vorm van boodschappen daarvoor zo zwaar wordt gestraft? Deelt u de mening van de PvdA dat bovengenoemde sanctie een voorbeeld is van het ontbreken van een menselijke maat?
    De bijstand vult het inkomen aan tot de bijstandsnorm. Omdat bijstand een vangnetbepaling is, telt al het inkomen mee. Giften worden vrijgelaten voor zover deze naar het oordeel van het college uit het oogpunt van bijstandsverlening verantwoord is.
    Het is niet aan ons om te beoordelen of er in deze casus (te) zwaar is gestraft. Dit valt namelijk onder de bevoegdheid van het college van de gemeente Wijdemeren.
     
  2. Hoe gaat de gemeente Rijswijk om met giften die mensen in de bijstand ontvangen?
    Rijswijk heeft in de beleidsregels de volgende werkwijze vastgelegd: Wij hebben periodiek met al onze inwoners met een uitkering een gesprek. Als blijkt dat er giften zijn dan vult de inwoner het formulier ‘verklaring financiële transacties’ in.
    Vervolgens kijken wij of wij het bedrag kunnen vrijlaten waarbij de volgende beleidsregels gelden:

    Een eenmalige gift laten wij vrij, tenzij de gift hoger is dan een maand bijstand en niet verenigbaar is met de bijstand.
    Een periodieke gift wordt aangemerkt als inkomen. Onder periodiek wordt in ieder geval verstaan: meer dan 2 keer voorkomend in een aaneengesloten periode van 12 maanden. De inkomsten worden verrekend nadat de belanghebbende er bij een eerdere constatering schriftelijk op is gewezen dat giften als inkomsten worden aangemerkt.

    Wij geven dus altijd eerst een ‘waarschuwing’.
     
  3. Is het College het met ons eens dat het, net als voor iedereen, mogelijk moet zijn voor mensen in de bijstand om af ten toe een gift te ontvangen?
    Ja, tot op zekere hoogte. In onze beleidsregels hebben wij vastgelegd hoe we hiermee omgaan. 
     
  4. Heeft onze gemeente in de afgelopen jaren sancties toegepast bij het ontvangen van giften door bijstandsgerechtigden? Zo ja, om welke giften ging het dan?
    Het niet opgeven van giften is een schending van de inlichtingenplicht waarvoor een boete kan worden overwogen. Wij houden niet specifiek bij in onze administratie wat de exacte schending van de inlichtingenplicht is.
     
  5. Welke procedure volgt onze gemeente om zorgvuldig uit te zoeken of daadwerkelijk sprake is van eventuele fraude door bijstandsgerechtigden of alleen (per ongeluk) het schenden van de inlichtingenplicht?
    Zie het antwoord bij vraag 3.

Burgemeester en wethouders,

de secretaris,
P.M. Schuit

de burgemeester (wnd),
mr.drs. G.A.A. Verkerk

Politieke partij

PvdA