VR 17 10 Fractie D66 - Behoud cultureel erfgoed en monumenten

 Geacht college,

Vragen behoud cultureel erfgoed en monumenten


1. Recent gaat het schijnbaar beter met de huizenmarkt. Dit heeft als gevolg dat er meer bouwactiviteiten waarneembaar zijn. Vaak is dit positief (bijv. hoek Haagweg/ Lindelaan), maar helaas niet altijd. Zo verdwijnen momenteel in bepaalde straten de glas-in-loodvensters letterlijk de container in om vervangen te worden door dikke, witte kunststof kozijnen (Lijsterbeslaan). Hetzelfde met historische houten erkers (Willemstraat) e.d. Uiteraard is het iedereen van harte gegund zijn of haar woning te verbouwen, te verduurzamen of te renoveren. Veel zaken zullen vergunningvrij zijn, mits voldaan wordt aan een aantal voorwaarden. Voor andere zaken is een vergunning nodig. Vragen die we hierbij hebben:
 kunt u aangeven hoeveel meldingen van bijvoorbeeld illegale bouw u ontvangt en wat daar mee gebeurd?
 kunt u aangeven hoe vaak op eigen initiatief aangeschreven wordt t.a.v. illegale bouw?
 Kunt u aangeven hoe het beleid (handhaving, ro, cultureel historisch) is t.a.v. situaties, al dan niet vergunningvrij, waarbij historische waarden in het geding zijn, zoals eerder genoemde kozijnvervanging en dergelijke?

2. In vele gemeenten is het gebruikelijk historisch waardevolle (gemeentelijke) stads- of dorpsgezichten te benoemen, naast Rijks- en gemeentemonumenten. Dit om te zorgen dat waardevolle gebieden of ensembles beter behouden kunnen blijven doordat er beter beleid en meer toezicht is t.a.v. wijzigingen die gevolgen hebben voor het historische karakter. In Rijswijk is dit geheel niet het geval. Daardoor verdwijnt er veel in rap tempo, terwijl veel mensen juist het historisch karakter van bepaalde gebieden of ensembles zeer waarderen.
Nadrukkelijk willen we daarbij opmerken dat we niet zijn voor het beperken van bepaalde /de meeste bouwrechten van inwoners, maar dat hoeft ook helemaal niet, wijzen ervaringen in andere gemeenten uit. Het bestemmingsplan (omgevingsplan) zal in vele gevallen leidend zijn. Het gaat ons om het hoe/ de wijze waarop zaken gebeuren. Vragen die we hierbij hebben:
 bent u bereid te onderzoeken of er in Rijswijk gebieden zijn die in aanmerking komen voor benoeming als gemeentelijk beschermd stadsgezicht. Graag horen we wat de afwegingen daarbij zijn.

3. Vorig jaar is er een werving geweest van enkele nieuwe leden van de geïntegreerde welstands-en monumentencommissie. Vragen:
 Kunt u aangeven of het gelukt is tot een geschikte selectie te komen?
 Zo niet, waarom niet?
 Zo ja, dan hebben we begrepen dat wij als raad formeel benoemen. Klopt het dat dit nog niet gebeurd is?

4. Het valt op dat er soms weinig besef is tijdens de uitvoering bij sommige ambtenaren/ onderaannemers van wat evt. waardevol is of kan zijn. Dit hebben we gezien bij de kilometerpalen en hectometerpalen langs de Vliet bij de vervanging van het riool. Inmiddels staan hier mooie bordjes bij, maar zelfs dan kan het nog gebeuren dat een half jaar later een hectometerpaaltje achteloos van zijn plek bij de bosjes beland. Ook komt het voor dat er voor veel geld iets aangelegd is rond een bijzonder monument, maar er in praktijk blijkt dat dit een gevaarlijke situatie oplevert die dan met lapmiddelen wordt opgelost, het gehele high end effect teniet doend. Vragen:
 Kunt u aangeven wat de plannen zijn om het bewustzijn in dit soort situaties te vergroten? Kan dit meegenomen worden in bijvoorbeeld bestemmingsplannen (omgevingsplannen)? En kan er voorlichting of vooronderzoek naar bepaalde waarden meegegeven worden aan m.n. uitvoerenden?
 Hoe kunt u in de toekomst voorkomen dat door omissies in de uitvoering effect rond maatregelen verloren gaat en er extra maatregelen getroffen moeten worden die niet passend zijn bij de bijzondere vormgeving? Die er bovendien vaak voor zorgt dat er extra kosten gemaakt moeten worden… We begrijpen dat voorkomen nooit helemaal zal gaan, maar er lijkt nu wel heel weinig aandacht voor te bestaan. Anticiperen moet toch mogelijk zijn? Graag uw antwoord.

Marthe Stallenberg
Namens fractie D66

Antwoord

Het college beantwoordt de vragen als volgt:

1.

  • Wij ontvangen gemiddeld 30 meldingen van vermeende illegale bouw per jaar. Vorig jaar zag van deze meldingen één melding op zorgen om aantasting van cultuurhistorische waarden. In dat geval bleek het te vervangen hekwerk rondom  voortuin in kwestie niet aangewezen als monumentale waarde. Er was dus geen sprake van een overtreding. De werkzaamheden konden onder de voorwaarden van vergunningvrij bouwen worden uitgevoerd.
  • Er is op eigen initiatief niet aangeschreven ten aanzien van illegale bouw bij monumenten.
  • De door u genoemde locaties zijn geen locaties waarvan de cultuurhistorische waarden zijn benoemd en beschreven. Het gemeentelijke erfgoedbeleid is op dit moment hoofdzakelijk gericht op de instandhouding van de huidige rijks- en gemeentelijke monumenten en op de erfgoedlijnen zoals de provincie die heeft beschreven.

Doordat de door u genoemde locaties niet zijn aangewezen als monument of een bijzondere waarde zijn , betreffen de kozijnen geen aangewezen cultuurhistorische waarden. Derhalve gelden voor de kozijnwijzingen (en voor wijzingen van andere aard) de landelijke regels omtrent vergunningvrij handelen. De objecten hebben geen speciale status bij controles.

2.  Instandhouding van cultuurhistorische waarden kan door de door u genoemde aanwijzing van gemeentelijke beschermde stadgezichten, maar wellicht ook door de aanwijzing tot beschermd gemeentelijk monument van bijvoorbeeld een bouwblok. Voorts zijn er ook planologische mogelijkheden tot bescherming, deze zouden wellicht kunnen worden toegepast bij het toekomstige proces van implementatie van de Omgevingswet in een omgevingsplan. Het dient een nadere studie om te kunnen beoordelen welk instrument het meest geschikt is. Daaraan voorafgaand is inzicht in de aanwezige cultuurhistorische waarden noodzakelijk.

Naast de in Rijswijk aangewezen gemeentelijke monumenten beschikt Rijswijk thans niet over een inventarisatie van gebieden met cultuurhistorische waarden. Wel is bekend dat het rijk bij landelijk uitvoerde inventarisatieprojecten geen aanleiding heeft gezien vanuit landelijke bevoegdheid in Rijswijk beschermde stads- en dorpsgezichten aan te wijzen.

Wij zijn bereid tot het uitvoeren van een inventarisatie van gebieden met cultuurhistorische waarden. Het uitvoeren van een inventarisatie van gebieden met cultuurhistorische waarden zal moeten worden gevolgd door het bepalen of bescherming noodzakelijk en / of gewenst is; welk instrument daartoe het meest geschikt is; en tot slot zal een proces van aanwijzing dienen te worden doorlopen. Wij zij bereid te onderzoeken of hiervoor voldoende middelen beschikbaar zijn / zijn te maken.

3. Uw gemeenteraad is recent een voorstel tot de (her)benoeming van de leden van de Welstands- en monumentencommissie toegezonden en hierop heeft besluitvorming plaatsgehad.

4.

  • Het ter plaatse markeren van waardevolle objecten verkleint het risico van verwijdering. Desalniettemin constateert u toch een verwijdering van een hectometerpaaltje. Binnen de gemeentelijke organisatie zullen de betrokken disciplines hierover in gesprek gaan om het inzicht in de aanwezigheid van cultuurhistorisch waardevolle objecten te vergroten.
  • Het is ons niet bekend op welk specifiek monument u doelt. In algemene zin merken wij op dat het realiseren van een ontwerp in de openbare ruimte vele aspecten kent, waaronder veiligheid en beheersbaarheid van onderhoudskosten. Het is inderdaad mogelijk dat op grond van deze of andere aspecten een aanpassing op het oorspronkelijke ontwerp noodzakelijk is. Voor een volgend ontwerpproces trachten wij deze aspecten in het begin van het proces explicieter te benoemen.

 

Het college van burgemeester en wethouders,

de secretaris,                                                              de burgemeester,
drs. M. Middendorp, MPC                                            drs. M.J. Bezuijen

Politieke partij

D66