16 55 Aanbevelingen duurzame verlichting

Geacht college,

Op 29 oktober organiseren Natuur- en Milieufederaties voor de 13e keer de Nacht van de Nacht. Tijdens deze nacht doven vele bedrijven en gemeenten lichten van gebouwen en reclame en vinden er diverse activiteiten in het donker plaats. In opdracht van de Nacht van de Nacht hebben studenten van de Hogeschool Utrecht onderzoek gedaan in een aantal gemeenten die vooruitlopen op het gebied van energiebesparing. Samen met adviesbureau Licht en Donker Advies kwamen zij tot drieëntwintig concrete aanbevelingen voor gemeenten om duurzaam te verlichten.
GroenLinks heeft daarover de volgende vraag:

  1.  Kunt u bij alle 23 adviezen afzonderlijk aangeven of ze al worden toegepast in Rijswijk? En zo nee, waarom (nog) niet en wat u gaat doen met het advies?


Namens de fractie van GroenLinks,
Marieke Alberts

Antwoord

Het college beantwoordt de vragen als volgt:

 

Ja, we geven per aanbeveling een reactie:

 

1. Stap over op dimbare led. Bij herinrichting of vervanging wordt steeds de afweging gemaakt om te kiezen voor dimbare led. Onder anderen de Prinses Beatrixlaan, de recente herinrichting van de Haagweg en in RijswijkBuiten is dimbare led toegepast. 
2. Dim de verlichting tijdens uren dat dit mogelijk is, (weinig verkeer, nacht) of zet het tijdens bepaalde uren uit. Ja, dimmen is toegepast op de Huis te Landelaan en de Winston Churchilllaan. 
3. Gebruik een instelbaar dimprotocol voor het dimmen van de LED-verlichting op rustige momenten. Ja, we maken gebruiken van instelbaar dimprotocol voor het dimmen van LED-verlichting op een aantal locaties zoals in Rijswijk Buiten. Op de Winston Churchilllaan wordt ook een instelbaar dimprotocol gebruikt voor de traditionele verlichting.
4. Door nieuwe intelligente systemen te gebruiken kun je lichten laten aangaan als er verkeer is en automatisch laten doven als er geen verkeer is. We zijn bekend met de nieuwe intelligente systemen. We zien geen reden om hier apart beleid voor te maken.
5. Dim verlichting op ontsluitingswegen direct na de spits tot vroeg in de ochtend. Ja, dit passen we toe op belangrijke ontsluitingswegen zoals de Huis te Landelaan en Winston Churchilllaan.
6. Dim verlichting in woonwijken vanaf de late avond, bijvoorbeeld tussen 23:00 en 06:00. Er kan gekozen worden om niet te dimmen in wijken met problemen qua sociale veiligheid. Nee, dimmen in woonwijken wordt niet toegepast vanwege het gevoel van sociale onveiligheid dat het bij bewoners teweegbrengt.
7. Leg in een onderhoudsplan vast welk deel van de gemeente in welke periode overgaat op dimbare (warme) led verlichting. Trek daar ieder jaar een bepaald bedrag voor uit. Momenteel zijn we bezig om een beheerplan op te stellen voor openbare verlichting. Hierin worden de mogelijkheden onderzocht om zoveel mogelijk dimbare led verlichting toe te passen.
8. Gebruik geld dat je bespaart voor het stapsgewijs overgaan op betere armaturen en LED-verlichting voor investeringen in nog duurzamere openbare verlichting. Dit is momenteel niet mogelijk. Wanneer de mogelijkheid aanwezig is, wordt deze aanbeveling alsnog overgenomen. 
9. Koop samen met buuroverheden in: dat levert niet alleen een prijsvoordeel op, maar ook kennisdeling en inspiratie. Bij elke (Europese) aanbesteding wordt gekeken of onderlinge samenwerking met buurgemeenten mogelijk is. Zo kopen wij momenteel duurzame energie in tezamen met de buurgemeenten.
10. Doe mee aan de monitoring voor het energieakkoord, zodat je weet hoe je scoort en hoeveel je kunt verbeteren. Ja, we doen hier aan mee. Onze onderhoudsaannemer zorgt voor de dataverstrekking van de monitoring energieakkoord.
11. Verlicht gebieden buiten de bebouwde kom alleen op kruispunten of op andere gevaarlijke plekken. Probeer te voorkomen dat verlichting nodig is door het verloop van de weg te markeren met reflecterende materialen langs, in en op het wegdek. Rijswijk kent geen gebieden buiten de bebouwde kom, daarom wordt deze aanbeveling niet overgenomen.
12. Houd groengebieden buiten én binnen de bebouwde kom zo veel mogelijk donker. Plaats langs de randen van de bebouwde kom vlakke armaturen die naar beneden schijnen en geen landschapsvervuiling veroorzaken. Voor de gebieden buiten de bebouwde kom is de aanbeveling niet van toepassing. Binnen de bebouwde kom wordt voor groen locaties zoals parken rekening gehouden met de verlichting. 
13. Als je verlicht, plaats niet meer dan nodig (bekijk de huidige situatie en welke verbetering er daadwerkelijk nodig is en wat de bijdrage van verlichting daarin is). Ja, dit doen we al. Er wordt ter plekke rekening gehouden met de aanwezige flora en fauna.
14. Maak een lichtscan van de gemeente vanuit de lucht en selecteer de meest verlichte gebieden. Pak deze als eerste aan. De gemeente Deventer en provincie Friesland hebben een dergelijke lichtscan gemaakt waarbij de focus lag op de lichtuitstraling naar boven. Ook is het mogelijk met observaties vanaf de grond, waar meer naar de horizontale lichtuitstraling, landschapsvervuiling en lichthinder wordt gekeken. Nee, Zo’n lichtscan is kostbaar en levert voor een stedelijk gebied als Rijswijk in verhouding tot een landelijke gemeente met een buitengebied weinig op.
15. Schakel aanlichting van gebouwen, bestemd voor decoratie of promotie, ’s nachts na bijvoorbeeld 00.00 uur standaard uit (doof in de weekenden de aanlichting wanneer de horeca sluit). Het technisch scheiden van openbare straatverlichting en het aanlichten van gebouwen is kostbaar en wordt daarom niet toegepast.
16. Vervang de bestaande verlichting van monumenten en andere bezienswaardigheden door energiezuinige LED-verlichting. Probeer zo veel mogelijk van binnenuit te verlichten. Voorkom verlichting die omhoog schijnt of verstrooit. Ja, dit wordt al toegepast bij monumenten en bezienswaardigheden zoals de kerk in Oud-Rijswijk. Bij vervanging  wordt dit meegenomen.
17. Roep als gemeente (zoals bijvoorbeeld Amsterdam deed) alle bedrijven op om mee te doen met de Nacht van de Nacht en roep hen op om de reclameverlichting en aanlichting structureel te doven tussen 0.00 en 7 uur s’morgens. Meerdere malen is tijdens de Nacht van de Nacht de oproep gedaan aan bedrijven om de reclameverlichting en aanlichting te doven.
18. Volgens de activiteitenregeling Milieubeheer hebben bedrijven met een hoger energieverbruik een wettelijke energie besparingsplicht. In december 2015 is er een erkende maatregel toegevoegd die bepaalt dat reclameverlichting en buitenverlichting minimaal 6 uur per nacht uitgeschakeld dient te worden. We zijn bekend met de erkende maatregel. Dit is onderdeel van de integrale controle door de ODH.
19. Gerichte verlichting voor veiligheid kan aanblijven maar is pas zinvol in combinatie met bewaking vanuit de buurt, camera en/of professionele beveiliging. Nee, de gemeente heeft geen zeggenschap hierover.
20. Spreek als gemeente de eigenaren van inefficiënt verlichte bedrijventerreinen en sportvelden aan. Deze kan je prima verlichten met (dimbare) led. De ODH speelt hierin een rol voor wat betreft het aanspreken van eigenaren van inefficiënt verlichte bedrijventerreinen. Het verlichten van de sportvelden met (dimbare) led is een dure aangelegenheid. Om de sportvelden zo efficiënt mogelijk te verlichten wordt onderscheid gemaakt tussen (conventionele) verlichting bij trainingen en bij wedstrijden. De verenigingen zijn zich hier wel bewust van dat inefficiënt gebruik ten koste gaat van hun maandelijkse budgetkosten. 21. Start samen met de Milieufederatie in uw provincie een project om lichthinder aan te pakken. Zoals bijvoorbeeld de Ster van de nacht prijs in Noord Holland. Of het project wij maken het donker in de Provincie Drenthe. Hier kunnen burgers lichthinder melden. In 5 van de tien gevallen werd de lichthinder ook daadwerkelijk opgelost. Er zijn geen officiële klachten bij de gemeente bekend over lichthinder.
22. Geef geen vergunning voor gebruik van overdadige schreeuwerige verlichting die veel lichthinder kan veroorzaken zoals skybeamers en digitale tv schermen als reclameverlichting. Nee, de gemeente hanteert richtlijnen voor skybeamers, reclameverlichting, etc. Per locatie wordt bekeken of er sprake is van lichthinder en de mate waarin bewoners hier overlast van ondervinden.
23. Doe mee aan de Nacht van de Nacht en meld je aan via www.nachtvandenacht.nl/licht-uit Ja, we zijn bekend met de Nacht van de Nacht. We hebben meerdere malen hieraan aandacht geschonken.

 

Het college van burgemeester en wethouders,

De waarnemend secretaris,                                                  de burgemeester,
W. van der Giessen                                                              drs. M.J. Bezuijen 

Politieke partij

GroenLinks